Zasady ogólne

Nowy system emerytalny, wdrażany od 1 stycznia 1999 roku przyjmuje generalną zasadę: ile wpłaciłeś, tyle otrzymasz.

System ten, zwany systemem zdefiniowanej składki odporny jest na presję poszczególnych grup pracowników Wysokość przyszłej emerytury uzależniona będzie wyłącznie od wysokości sumy opłaconych składek, sytuacji na rynku pracy (w przypadku uczestnictwa w I filarze) lub efektywności inwestowania środków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych (w II filarze). Wymaga też od każdego ubezpieczonego dbania o to, aby składka emerytalna była opłacana przez pracodawcę w pełnej wysokości.

Korzyści ze zreformowanego systemu emerytalnego

• System odporny jest na starzenie się społeczeństwa,

• Zasada zdefiniowanej składki. Wysokość emerytury zależy od wysokości składek oraz efektywności inwestycji,
• Skuteczność inwestycji i rentowność środków gromadzonych przez OFE jest wyższa niż rentowność ZUS,
• Środki gromadzone na koncie w OFE w całości podlegają dziedziczeniu.

Konstrukcja systemu emerytalnego

I Filar - zreformowany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), do którego jest przekazywana składka emerytalna, zapisywana jednak na indywidualnym koncie ubezpieczonego. Składka ta jest waloryzowana w stosunku do inflacji i wzrostu funduszu płac. I filar - ZUS nadal opiera się na realizowaniu tzw, umowy pokoleniowej,
II Filar - Otwarte Fundusze Emerytalne (OFE), tworzone i zarządzane przez Powszechne Towarzystwa Emerytalne (PTE). Podstawową funkcją PTE jest pomnażanie wpływających do OFE składek,
III Filar - dodatkowy, całkowicie dobrowolny system oszczędzania umożliwiający podniesienie wysokości podstawowej emerytury otrzymywanej w przyszłości z I lub z I i II filaru.

Pierwszy filar ma charakter obowiązkowy, drugi jest obowiązkowy dla osób urodzonych po 31 grudnia 1968 roku. Konta ubezpieczonych w ZUS i w otwartych funduszach emerytalnych dają ubezpieczonym możliwość kontrolowania aktualnej wysokości zgromadzonego przez nich kapitału.

Kogo obejmuje ubezpieczenie w OFE

Obowiązkowo - wszyscy podlegający obowiązkowi ubezpieczenia emerytalnego w ZUS urodzeni po 31 grudnia 1968 roku. Jeżeli osoby te nie podejmą samodzielnej decyzji o wyborze funduszu emerytalnego członkostwo uzyskają w trybie losowania przeprowadzanego przez ZUS,

Dobrowolnie - osoby podlegające obowiązkowi ubezpieczenia emerytalnego w ZUS urodzone w latach 1949-1968 (jeżeli spełniają łącznie następujące warunki: nie ukończyły 50 lat, wybrały OFE w ciągu 6 miesięcy od podjęcia zatrudnienia).

Osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 roku będą otrzymywać emeryturę na dotychczasowych zasadach systemu umowy pokoleniowej - ich reforma nie obejmuje.

Podział składki odprowadzanej do ZUS

W nowym systemie składka emerytalna wynosi 19,52% podstawy wymiaru składki. Jej podział kształtuje się następująco:

Składka na ubezpieczenie emerytalne i rentowe jest pobierana przez ZUS do momentu przekroczenia wysokości trzydziestokrotności prognozowanego średniego wynagrodzenia na dany rok.

System zabezpieczeń

Zabezpieczeniem składek zgromadzonych w funduszach jest wprowadzenie nadzoru państwa nad funkcjonowaniem rynku funduszy emerytalnych. Specjalnie powołany organ administracji rządowej - Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) kontroluje wszelkie dziedziny aktywności powszechnych towarzystw emerytalnych i otwartych funduszy emerytalnych. Pieniądze zgromadzone w ramach OFE są w pełni oddzielone od pieniędzy PTE.
Depozytariusz - PTE nie ma dostępu do pieniędzy członków OFE, gdyż wszystkie środki są przechowywane przez wybrane duże banki zwane depozytariuszami,
Ograniczenia inwestycyjne - politykę inwestycyjną OFE ograniczają limity inwestycyjne, ściśle określające rodzaj i ilość instrumentów finansowych, w które fundusze mogą lokować swoje aktywa. Mogą one być lokowane tylko w najbezpieczniejsze papiery wartościowe,
Minimalna stopa zwrotu - minimalny zysk, który musi osiągnąć fundusz emerytalny,
Rachunek rezerwowy - specjalnie utworzony rachunek, z którego w przypadku gdy zyski z inwestycji będą niższe od minimalnej stopy zwrotu fundusz będzie dokonywać dopłat do oszczędności członków,
Gwarancja PTE - jeżeli środki zgromadzone na rachunku rezerwowym nie wystarczą na dokonanie dopłat, wówczas PTE będzie zobowiązane do pokrycia niedoboru z własnych środków,
Fundusz Gwarancyjny - środki na ten fundusz przekazują wszystkie działające PTE. Pieniądze w nim zgromadzone zostaną wykorzystane, w przypadku gdy PTE nie będzie w stanie wywiązać się z zobowiązań wobec członków swojego OFE,
Gwarancja Skarbu Państwa - ostateczny gwarant wypłacalności otwartych funduszy emerytalnych.